نطفة : حال براى « ها » در « أنشأه » است . كلمات منصوب بعد از آن نيز حال هستند . سعيا : مفعول مطلق براى « كادحا » است . رزيّة : مفعول به است . تقيّة : مفعول مطلق نوعى است و برخى نيز آن را مفعول له دانسته‌اند . يسيرا : صفت براى موصوف محذوف است و در اصل چنين بوده است : « زمنا يسيرا » . عوضا ، مفترضا : مفعول به است . جزعا : مفعول له براى « داعية » است . قلقا : مفعول له براى « لادمة » است . شرح و تفسير ( أم هذا الّذي أنشأه في ظلمات الأرحام و شغف الأستار نطفة دهاقا و علقة محاقا و جنينا و راضعا و وليدا و يافعا ) خداوند انسان را از نطفه آفريد كه اصل آن از زمين است و قرارگاه آن در زهدان است . خداوند مىفرمايد : « خداوند شما را در شكمهاى مادرانتان از تاريك‌هاى سه‌گانه از مرحله‌اى به مرحله‌اى ديگر مىآفريند . اين خداوند شما است كه ملك از آن او است و خدايى جز او نيست . پس به كجا مىگراييد ؟ » « 1 » منظور از تاريكىهاى سه‌گانه ، سه پرده شكم ، زهدان و كيسه پيرامون نوزاد است و هر يك از آنها درون ديگرى است

--> ( 1 ) . يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ خَلْقاً مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُماتٍ ثَلاثٍ ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُصْرَفُونَ زمر / 39 : 6 .